ANKARA KENT MAKETİ

İnsan ölçeğinde kavranması imkânsız hale gelen modern kentleri, maket üzerinden algılamak, kentlilerin yaşadıkları mekânı kavramalarını, bu mekâna karşı duyarlılıklarını, sevgi ve aidiyetlerini artıracağı şüphesizdir. Ankara gibi topoğrafik açıdan hareketli bir kentin maketi de ayrıca heyecan verici bir ürün olacaktır.

 

 

Ankara,  Kuzey – Güney yönünde gelişmiş, bu gün Atatürk Bulvarı olarak bilinen ana arter kentin omurgasını oluşturmuştur. Bu omurga eski kentten, yeni kente uzanan âdeta kronolojik bir güzergâh tarif eder. Kentin maketi yaklaşık 7 km.lik bu aksı 1/500 ölçeğinde ortaya koymaktadır. Bu aks üzerindeki 240 önemli yapı detaylandırılmış, diğer yapılar da kütle büyüklükleri ile ifadelendirilmiştir. 14 metre uzunluğundaki bu maket, 100×140 cm.lik modüller halinde taşınabilir, modüler bir yapıdadır. Böylece farklı kentlerde ve mekânlarda sergilenerek çok sayıda insanın erişimine imkân sağlayacaktır.

Kent maketi Mukarnas Maket tarafından 8 aylık bir süre içinde tamamlanmıştır. Toplam 150.000 dönümlük bir araziyi kapsayan maket, 14 Haziran 2012 tarihinde Kentpark AVM’de, Ankara paneli, sergi ve TSMD Mimarlık Merkezi ile birlikte açılmıştır.

 

ANKARA KENT MAKETİ

Ekin Ç. Turhan

Ankara kent maketi, Re-ACT projesinin sonuç ürünü; ama aslında tüm projeyi, tüm süreçleri birbirine bağlayan ana zemin,  içinde yaşadığımız kentin yeniden okunması, varlığının başka bir açıdan gösterimi, sunumu.

Sosyal ve kültürel oluşumlar, dönüşümler ve fiziksel çevre kesintisiz ve karşılıklı bir etkileşim halinde.  Fiziksel çevre bazen tamamıyla mevcut sosyal-kültürel durumun yansıması dolayısıyla birnevi sonucu ve onun altını çizen bir oluşum olarak ortaya çıkıyor; bazı durumlarda ise içinde barındırdığı yeni önermelerle sosyal-kültürel durumu etkileyen, tetikleyen, yeniden oluşturan, ona yeni eylemler ekleyen bir araç oluyor. Önemli olan bu iki uç arasında yer alan tüm durumlarda karşılıklı etkileşimin önce farkında, sonra bilincinde olmak.

İşte Ankara kenti;  kenti, mimarlığı, değişimi ve dönüşümü ve potansiyellerini anlayabilmek için bize çok iyi bir örnek sunuyor: 100 yıllık bir başkent, ana aksında –Atatürk Bulvarı- Ulus’tan Atakule’ye, 20 yıllık dönemler halinde tüm sosyal, kültürel tarihi kırılmaları okuyabileceğimiz bir yapı, açık bir örnek.

Ankara kent maketi, Atatürk Bulvarı ana eksen olmak üzere, yaklaşık 2 kilometreye 8 kilometre uzunluğunda, 15.000 dönümlük bir alanı kapsıyor.

Mayıs 2011 itibariyle çalışmalarına başlayan proje danışma kurulu, öncelikli olarak maket kesin sınırlarını belirledi. Daha sonra yine danışma kurulu tarafından, bu sınırlar içinde kalan, tarihi/dönemsel ve mimari değere sahip yaklaşık 240 adet yapı seçilip belirlendi. Seçilen yapıların detaylı, diğer yapıların ise kitle olarak gösterimine karar verildi.

Bu paralelde hem şehrin son güncel planlarının, hem de belirlenmiş olan yapılara ait bilgilerin elde edilmesi ve dijital bir veri tabanının oluşturulması için araştırma ve dokümantasyon çalışmalarına başlandı. Hummalı bir araştırma sürecinin arkasından Ekim 2011 itibariyle maketin fiziksel olarak yapımına başlandı. Proje asistanları ve 12 kişilik maket ekibinin sistemli çalışması sonucu Haziran 2012 itibariyle 1/500 ölçekli kent maketi, 4 metreye 15.5 metrelik (62 metrekarelik) son boyutuna ulaştı, tamamlanarak tüm kentlinin ziyaretine açık hale geldi.

Dünyanın birçok önemli kentlerinin kent maketleri yapıldı, yapılıyor. Bu ölçekte bir kent maketi Türkiye için bir ilk. Bu proje, yaşadığımız kenti, gündelik varoluşumuzdan farklı bir ölçekte algılayabilmek, 100 yıllık bir oluşum sürekliliği içinde yeniden okumak, tanımak için.

İçinde yaşadığımız kentte ve tüm kentlerde geçmiş, şu an ve gelecekte oluşacak sosyal, kültürel ve fiziksel çevreye dair durumların her an birbirleriyle ilişki halinde olduğunun anlaşılması; kentlinin yaşadığı çevreyi tüm girdileriyle önce tanıması, daha sonra sorgulaması; korunması gereken değerlerine sahip çıkması ve daha kaliteli ve nitelikli kentsel mekânlar talep etmesi için…

Mimarlık mesleğinin ve kültürünün fiziksel mekânları oluştururken öne almak için çabaladığı değerlerin daha da yaygınlaşması; daha uzun vadeli ve sağlıklı kentsel politikalar için, tüm ilgili tarafların birlikte çalışabileceği bir iletişim zemini oluşması için – tıpkı bu projenin tüm katılımcılarıyla yaptığı gibi.

Ankara kent maketi, TSMD Mimarlık Merkezi’ndeki sunumunu takiben, farklı üniversiteler, havaalanı, alışveriş merkezi ve benzeri yerlerde sergilenmeye devam edecek.

Kuzey-güney aksında, tarihi kent merkezi Ulus ile Çankaya arasındaki alanı kapsayan kent maketinin, mevcut gelişme bölgelerini içeren doğu-batı aksını da kapsayacak şekilde büyütülmesi için çalışmalar Temmuz 2012 itibariyle başladı.

Süregelen çalışmalar, şu ana kadar elde edilmiş ve bundan sonra elde edilecek dokümantasyonun herkesin kullanımına açık dijital bir veri tabanına dönüştürülmesi ve Ankara kent maketinin, proje ve atölye çalışmaları, kente yapılacak, yapılması planlanan yeni projeler için bir nevi altyapı, tartışma zemini olarak değerlendirilmesi, kullanılması yolunda devam ettirilecek.